Kolposkopia ma konkretne wskazania i jest etapem diagnostyki, nie elementem rutynowego skriningu.
Badanie polega na obejrzeniu szyjki macicy w kilkudziesięciokrotnym powiększeniu, zwykle po nieprawidłowym wyniku cytologii lub testu HPV. Pozwala lekarzowi ocenić obraz tarczy szyjki, kanał szyjki i sklepienie pochwy oraz, w razie potrzeby, pobrać celowany wycinek do oceny histopatologicznej.
Wynik cytologii ASC-US z dodatnim HPV
U pacjentek z ASC-US i wykrytymi wysokoonkogennymi typami HPV (m.in. HPV 16, 18, 31, 33) kolposkopia bywa zalecana jako kolejny etap, by ocenić obraz tarczy szyjki i, w razie wskazań, pobrać wycinek.
Wynik LSIL, HSIL lub ASC-H
Wyniki o większym znaczeniu klinicznym (LSIL z dodatnim HPV, HSIL, ASC-H, AGC) zwykle są wskazaniem do kolposkopii w najbliższych tygodniach po otrzymaniu wyniku, niezależnie od wieku pacjentki.
Test HPV 16 lub 18 dodatni
Dodatni test HPV w obrębie typów najbardziej onkogennych (HPV 16, 18) zwykle uzasadnia kolposkopię, nawet przy prawidłowej cytologii. Te typy odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy.
Kontrola po zabiegu na szyjce macicy
Po konizacji, biopsji szerokiej lub innym zabiegu kontrola kolposkopowa jest standardem opieki, zwykle w odstępach kilku do dwunastu miesięcy, w zależności od wyniku histopatologicznego.
Niepokojący obraz w badaniu ginekologicznym
Lekarz w trakcie badania wziernikowego zauważył obraz tarczy szyjki (m.in. nieregularność, krwawienie kontaktowe, podejrzaną zmianę) wymagający oceny w powiększeniu, niezależnie od ostatnich wyników skriningu.
Krwawienia po stosunku lub niejasne plamienia
Powtarzające się krwawienia po stosunku albo niejasne plamienia śródcykliczne, szczególnie u pacjentek z czynnikami ryzyka, bywają wskazaniem do kolposkopii w ramach diagnostyki różnicowej.
Powiększenie i testy odczynnikowe to dwa filary kolposkopii pozwalające zlokalizować zmiany.
Sam wziernik daje obraz tarczy szyjki, ale dopiero powiększenie kolposkopowe i odczynniki sprawiają, że obraz nieprawidłowy staje się widoczny i celowany do biopsji.
Obraz tarczy w detalu
Kolposkop to mikroskop ustawiony przy wejściu do pochwy, dający kilkunasto- do czterdziestokrotnego powiększenie. Lekarz ocenia kolor nabłonka, rysunek naczyń, granicę między różnymi typami nabłonka (strefa transformacji). Sam obraz w powiększeniu nie jest jeszcze diagnozą, ale punktem wyjścia do dalszej oceny, w tym do decyzji o pobraniu wycinka.
Kwas octowy i Lugol
Pięcioprocentowy kwas octowy nałożony na szyjkę powoduje przejściowe zbielenie obszarów nieprawidłowych, ułatwiając ich identyfikację. Test Schillera z roztworem Lugola wybarwia prawidłowy nabłonek na ciemnobrązowo, podczas gdy obszary nieprawidłowe pozostają jaśniejsze. Połączenie obu testów daje lepszą czułość niż każdy z osobna, a obraz po odczynnikach prowadzi do decyzji o lokalizacji wycinka.
Kolposkopia nie jest badaniem przesiewowym. Wykonuje się ją u pacjentek z konkretnymi wskazaniami, najczęściej po wyniku cytologii lub testu HPV wymagającym pogłębionej diagnostyki. Sam wynik kolposkopii (obraz w powiększeniu) jest opisem, a nie ostatecznym rozpoznaniem; potwierdzenie wymaga badania histopatologicznego wycinka.
Sześć etapów od rozmowy wstępnej do planu kontroli.
Sama kolposkopia trwa kilkanaście minut. Pełna ścieżka obejmuje przygotowanie, badanie, ewentualne pobranie wycinka i omówienie planu po otrzymaniu wyniku histopatologicznego.
Konsultacja kwalifikacyjna
Wywiad o wcześniejszych wynikach cytologii i testu HPV, przebytych zabiegach na szyjce macicy, ewentualnych ciążach, alergiach (zwłaszcza na jod, ze względu na test Schillera), miesiączce. Termin ustala się poza okresem krwawienia.
Wziernikowanie i oczyszczenie szyjki
Pacjentka w pozycji ginekologicznej. Lekarz wprowadza wziernik, oczyszcza szyjkę z wydzieliny i ocenia obraz makroskopowy, jeszcze przed użyciem kolposkopu i odczynników.
Ocena w powiększeniu
Kolposkop zostaje ustawiony przy wejściu do pochwy, lekarz ocenia obraz tarczy szyjki w powiększeniu, identyfikuje granicę nabłonkową (strefę transformacji), analizuje rysunek naczyń i ewentualne nieprawidłowości.
Testy odczynnikowe
Pięcioprocentowy kwas octowy nakłada się na szyjkę, czeka kilkadziesiąt sekund i obserwuje reakcję nabłonka. Następnie test Schillera z Lugolem (chyba że jest alergia). Każdy etap dokumentowany jest fotograficznie do dokumentacji medycznej.
Pobranie wycinka (gdy wskazane)
Jeśli obraz wymaga potwierdzenia tkankowego, lekarz pobiera celowany wycinek z miejsca o największym nasileniu zmian. Procedura trwa kilkanaście sekund, bywa odczuwana jako krótkie skurczowe uczucie, rzadko jako wyraźny ból.
Omówienie i plan kontroli
Bezpośrednio po badaniu lekarz omawia obraz kolposkopowy. Jeśli pobrano wycinek, wynik histopatologiczny dostępny jest zwykle po dwóch tygodniach. Wizyta kontrolna służy omówieniu wyniku i ustaleniu dalszego planu opieki.
Przed badaniem - odpowiedzi na typowe pytania.
Czy kolposkopia boli?
Sama ocena w powiększeniu z odczynnikami nie jest bolesna. Może wystąpić krótki dyskomfort związany z wziernikiem i delikatne pieczenie po nałożeniu kwasu octowego. Jeśli w trakcie badania pobierany jest wycinek, ten moment trwa kilkanaście sekund i bywa odczuwany jako skurczowe uczucie, zwykle krótkotrwałe.
Jak przygotować się do badania?
Badanie planuje się poza okresem krwawienia, najlepiej kilka dni po zakończeniu miesiączki. Na 48 godzin przed badaniem nie zaleca się stosowania leków dopochwowych, irygacji ani współżycia. Pacjentki uczulone na jod powinny poinformować o tym, ponieważ test Schillera wymaga modyfikacji.
Jakie są wyniki kolposkopii?
Wynik samej kolposkopii jest opisowy: obraz prawidłowy, obraz nieprawidłowy stopnia niskiego, obraz nieprawidłowy stopnia wysokiego, obraz podejrzany. Każda kategoria prowadzi do innej decyzji: od kontynuacji obserwacji, przez biopsję celowaną, po skierowanie na konizację. Pełny obraz uzupełnia wynik histopatologiczny wycinka.
Czy mogę wykonać kolposkopię w ciąży?
Tak, można i bywa to wskazane. Sama kolposkopia jest bezpieczna w ciąży. Biopsja w ciąży wykonywana jest tylko w obrazach wymagających pilnej oceny, ponieważ wiąże się z niewielkim ryzykiem krwawienia. U pacjentek w ciąży z wynikiem wymagającym kolposkopii lekarz omawia indywidualnie zakres badania.
Co po pobraniu wycinka?
Po biopsji może wystąpić niewielkie plamienie lub krwawienie utrzymujące się przez kilka dni. Zaleca się powstrzymanie od współżycia, używania tamponów, intensywnego wysiłku przez około tydzień. Wynik histopatologiczny dostępny jest zwykle po dwóch tygodniach, po czym lekarz omawia go na wizycie kontrolnej.
Co znaczy wynik CIN?
CIN (cervical intraepithelial neoplasia) to klasyfikacja zmian śródnabłonkowych szyjki macicy. CIN1 to zmiany niskiego stopnia, często ustępujące samoistnie; CIN2 i CIN3 to zmiany większego znaczenia, wymagające leczenia (najczęściej konizacji). Sam termin CIN nie oznacza raka, ale wskazuje obraz wymagający uwagi i, w wielu przypadkach, działania.
Czy kolposkopia daje pewne rozpoznanie?
Kolposkopia daje obraz w powiększeniu, na podstawie którego lekarz lokalizuje miejsce ewentualnego pobrania wycinka. Pewne rozpoznanie histopatologiczne stawia się dopiero po ocenie tkanki pod mikroskopem. Sam obraz kolposkopowy bywa orientacyjny, ale nie jest ostateczną odpowiedzią; pełna ocena obejmuje obraz, klinikę i wynik histopatologiczny.
Jak często powtarzać kolposkopię?
Częstotliwość zależy od wyniku poprzedniej kolposkopii i ewentualnej biopsji, wyniku cytologii i testu HPV, przebytych zabiegów. Po prawidłowym wyniku i prawidłowych badaniach skriningowych powraca się do rutyny. Po wyniku wymagającym obserwacji kontrole są częstsze, zwykle co sześć do dwunastu miesięcy.
Dlaczego Klinika Słowiańska w Poznaniu?
Klinika Słowiańska w Poznaniu zapewnia kompleksową opiekę w obszarze ginekologii, endokrynologii, leczenia menopauzy, płodności, metabolizmu, zdrowia intymnego, trychologii oraz medycyny estetycznej i regeneracyjnej. W jednym miejscu współpracują ginekolodzy, endokrynolodzy, specjaliści medycyny estetycznej, chirurdzy i dietetycy, dzięki czemu pacjent nie jest kierowany między niezależnymi gabinetami, a diagnostyka i leczenie mogą być prowadzone według wspólnego planu.
Opiekę rozpoczynamy od szczegółowego wywiadu i diagnostyki dopasowanej do zgłaszanych problemów. W zależności od potrzeb może ona obejmować m.in. badania hormonalne, analizę składu ciała, trichoskopię, ocenę skóry za pomocą VISIA Canfield lub Dermalab Cortex oraz diagnostykę ginekologiczną. Na podstawie wyników lekarz przygotowuje indywidualny plan terapii, który może łączyć leczenie farmakologiczne, opiekę ginekologiczną i endokrynologiczną, wsparcie dietetyczne oraz zabiegi regeneracyjne.
W Klinice Słowiańskiej w Poznaniu leczymy przyczynę problemu i równocześnie zajmujemy się jego konsekwencjami. Dotyczy to m.in. menopauzy, PCOS/PMOS i zaburzeń hormonalnych, niepłodności, insulinooporności, otyłości, trądziku hormonalnego, łysienia androgenowego, chorób tarczycy, suchości pochwy oraz zmian po ciąży. Terapia nie kończy się na pojedynczej konsultacji lub zabiegu — obejmuje monitorowanie efektów, wizyty kontrolne i korygowanie planu leczenia wraz ze zmianą potrzeb pacjenta.
Powiązane usługi
Poradnik
Krótkie opracowania, które pomagają zrozumieć kontekst choroby i terapii – bez zastępowania konsultacji w gabinecie.
Umów indywidualną konsultację w gabinecie lub online
Spokojna rozmowa. Precyzyjna diagnostyka. Plan terapii dostosowany do Ciebie.



